Solitair Solidair

Thema 1994

Solitair Solidair

Solitair Solidair

Deze eeuw zijn veel Westerse individuen geëmancipeerd tot mondige burgers die in vrijheid beslissingen kunnen nemen. Tegelijkertijd heeft de overheid steeds meer en gedetailleerde regelgeving gecreëerd, hetgeen burgers blijkbaar van de overheid verwachten. Aan de ene kant willen wij zoveel mogelijk vrij zijn in ons handelen, aan de andere kant verwachten wij dat de overheid zoveel mogelijk problemen oplost en voorkomt.

In onze maatschappij worden wij sterker dan ooit beïnvloed door ontwikkelingen van buitenaf; geld- en informatiestromen kennen geen grenzen meer. Dat geldt ook voor problemen als milieu en criminaliteit. Een groeiende stroom regelgeving is daarom afkomstig van supranationale instanties. Hierin kan de individuele burger zich moeilijk herkennen en ontstaat de behoefte aan eigen identiteit in kleinere verbanden.

Het lijkt er op dat veel burgers hun gevoel van medeverantwoordelijkheid voor het algemeen belang aan het verliezen zijn. De burger is zijn mondigheid en creativiteit vooral gaan gebruiken in de richting van het zo handig mogelijk omgaan met bureaucratische regelgeving: de calculerende burger minimaliseert lasten en benut rechten maximaal. Het effect van veel en gecompliceerde regelgeving is dat de burger loskomt van de morele voorstellingswereld die achter die rechten zit.

Zolang individuen elkaar onvoldoende aanspreken op verantwoordelijkheden zullen zij niet groeien in het vinden van nieuwe oplossingen voor de omringende problemen. Hoe kan de creativiteit van het geëmancipeerde individu gebruikt worden om nieuwe vorm te geven en meer uit zichzelf en anderen te halen? Kunnen individuele verantwoordelijkheid en gemeenschapszin op een kleinschaliger niveau hierbij een rol spelen? Moet de overheid meer sturen zonder alles in detail te willen regelen?

In veel organisaties zijn processen op gang gekomen om starre hiërarchieën te doorbreken. De vraag dient zich aan wat binnen dit soort nieuwe structuren leidinggeven nu eigenlijk is. Hoe kan visie worden uitgedragen waarbij de creativiteit van anderen zoveel mogelijk gestimuleerd wordt? Hoe kan, zowel binnen afzonderlijke organisaties als op het niveau van organisaties onderling, meer evenwicht worden verkregen tussen samenwerking en onderlinge concurrentie?

De Veer Stichting wil bekijken welk proces van transformatie wij zelf moeten aangaan om meer verantwoordelijkheid te kunnen en durven nemen. Modderen wij door als calculerende eenlingen of vinden wij nieuwe wegen om onze individualiteit, maatschappelijk, economisch en cultureel optimaal te benutten; zelfstandig, verantwoordelijk en in samenspel met anderen.

Sprekers: 
Dr. Hanna Suchocka
Prof. dr. mr. C.J.M. Schuyt
Guido van Dijk
Prof. mr. L.A. Geelhoed
Dr. Jonathan Eyal
Prof. J. Hoogstad
Cyrus F. Freidheim jr.
Symposiumvoorzitters: 
Drs. E. van Thijn
Dr. Benita E.C. Plesch
Bestuur: 
Dirk-Jan Nieuwenhuis – Voorzitter
Frederik de Nerée tot Babberich
Jacobien Schneider
Melle Hendrikse
Ceremoniemeesters: 
Annebelle Baurichter
Joris van der Putten