Idealen

Thema 1991

Idealen

Idealen, de Veerkracht van de Samenleving

Onze eigen idealen zijn van toenemend belang. Waar eerst de kerk en nu de politiek zijn idealistische kracht verliest en niet meer in staat is waarden te formuleren, wordt het individu nu op zijn eigen idealen aangesproken.

De moed om voor de eigen idealen te kiezen lijkt te ontbreken. De eigen unieke bijdrage van de mens aan de samenleving wordt overschaduwd door een alles beheersende eenvormigheid. Het collectief overheerst en het individu mag consumeren. Overal vallen gaten tussen de wegebbende ideologieën. Eén algemene standaard lijkt overeind gebleven: die van het economisch belang.

De huidige generatie studenten laat zich bij de keuze van studie en nevenactiviteiten meer en meer leiden door haar carrièrekansen. Zo worden opleidingen een test om te controleren of je bereid bent een bepaalde bedrijfscultuur te accepteren. Leidt dit tot eenvormigheid en gebrek aan vernieuwing of juist tot direct inzetbare academici?

In de werksituatie blijken mensen zonder idealen niet in staat te zijn oplossingen aan te dragen en leiding te geven. Bij gebrek aan doelen en idealisme loopt de persoonlijke ontwikkeling onherroepelijk vast.

Voor het bedrijfsleven heerst op het kruispunt van belangen en verantwoordelijkheden een steeds grotere spanning. Zijn korte termijn doelstellingen en lange termijn idealen te combineren?

Zaken als werkloosheid, rechtshandhaving en milieu vergen van de samenleving toenemende aandacht. Toch zijn politiek en overheid niet bij machte om aan de gestelde verwachtingen te voldoen. Moet de overheid een nieuw ideaal aanreiken of is de beurt nu aan de burgers?

Ook op internationaal niveau dringt de vraag omtrent onze idealen zich op. We worden door de recente ontwikkelingen, onder andere vanuit Oost-Europa, gevraagd naar de grondslagen van onze maatschappij.

Er valt duidelijk een kentering waar te nemen. Idealisme is niet kinderachtig maar bittere noodzaak. Bij bedrijfsleven en overheid, maar ook in eigen kring, zou men kritisch te rade moeten gaan hoe de maatschappij op grond van nieuwe idealen vorm te geven. De universiteit moet zijn functie als kweekvijver van idealisme en zelfstandig denken waarmaken.

We lijken meer dan voorheen mensen nodig te hebben die, uit eigen overtuiging, het idealisme in de samenleving gestalte kunnen geven en voor vernieuwing kunnen zorgen. Kortom, wij vinden dat de tijd rijp is om gezamenlijk op zoek te gaan naar de veerkracht van de samenleving.

Durft u de uitdaging aan?

Sprekers: 
Prof. Dr. G.E. Lock
Erik Vos
J. Lobkowicz
Drs. H.H.F. Wijffels
Peter Russell
Erik Schilp
Prof. Dr. A.C. Zijderveld
E. Kantůrková
Prof. J. HájekSymposiumvoorzitters: 
Dr. A.H.G. Rinnooy Kan
Mr. M.E. Chavannes

Bestuur:
Jacques van Munster van Heuven – Voorzitter
Annette Olland
Willemijn Kruijtzer
Yoeri Albrecht

Ceremoniemeesters: 
Anoushka Hylkema
Marc Dokter