OFF LINE

Introductie

38ste symposium VeerStichting op 21 & 22 september 2017

OFF LINE: Ben jij nog verbonden?

Laptops, tablets, smartphones: tegenwoordig staan we binnen enkele seconden in contact met iedereen, overal. Deze mondiale verbinding stelt ons in staat overal kennis van te nemen en, tegelijkertijd, onze eigen meningen altijd kenbaar te maken. Ondanks de wereldwijde verbinding lijkt de samenleving uiteen te vallen in verschillende clusters die zich onderscheiden met ‘onbetwistbare’ stellingnames. In ons dogmatisme polariseren we steeds meer en raken we elkaar kwijt. Hoewel meer verbonden dan ooit, lijken we steeds minder vaak op één lijn te zitten. Zijn we als samenleving off line?

Dagelijks worden we geconfronteerd met tegenstellingen. Scheve sociaaleconomische verhoudingen, ongelijke kansen en een sterke politieke verdeeldheid. Gekatalyseerd door polariserende pers en extremistische populisten worden we verschillende groepen in gedwongen, groepen waarbinnen slechts één waarheid geldt; nationalisten tegenover globalisten, gelovigen in strijd met atheïsten, etnische botsingen of gewoon een verhitte frikadellen-of-kroketten discussie. Van ons wordt verwacht een keuze te maken: A of B. Een middenweg lijkt niet meer tot de opties te behoren. Rechtse artikelen op media als Breitbart zetten aan tot wantrouwen en nationalistische sentimenten, terwijl De-Wereld-Draait-Door-kijkend Nederland naar een schijnvertoning van de beoogde multiculturele samenleving staart. Terwijl de een om minder Marokkanen vraagt, bestempelt de ander het Sinterklaasfeest als een racistisch evenement. Hoe heftiger de tegenstellingen, des te radicaler we segregeren en des te verder we wegzakken in onze eigen bubbel waar alleen onze eigen waarheid weerklinkt, onze kant van het verhaal.

Vanuit onze bubbel struinen we het internet af, maar onze tomeloze informatiezucht drijft ons de trechter in van ons eigen algoritme, virtuele codes die al onze informatie opslaan na iedere klik, ‘like’ of ‘swipe’. Op basis van de verzamelde data krijgen wij steeds ‘nieuwe’ gelijksoortige informatie voorgeschoteld. Zo lezen we tenslotte alleen nog maar wat we toch al geloofden en raken we steeds verder geïsoleerd in parallelle virtuele werelden, door ‘verbinding’ gescheiden. Partijen die deze algoritmes beheren, hebben toegang tot een uitgebreid datapakket. Wie we zijn, wat we doen, van wie we houden en waar we ons geld aan besteden. Deze persoonslabeling biedt bedrijven en politici die daar toegang toe hebben enorme voordelen.

Raken we, teruggetrokken in onze eigen bubbel, niet iedere verbinding kwijt? Zijn we vanuit ons isolement nog wel in staat om andermans werkelijkheid te doorgronden? Is er überhaupt nog sprake van een breed gedragen overtuiging, gebaseerd op een gedeelde werkelijkheid? Is de liberale democratie, zoals wij die kennen, wel bestand tegen een dergelijke fragmentatie? Zijn we nog wel in staat daadwerkelijk verbinding te maken of blijven we liever verbonden in isolement?

Dit jaar nodigt de VeerStichting jou uit om samen verder dan de comfortzone van de eigen bubbel te kijken. Dit symposium willen wij niet inloggen, maar het gesprek aangaan met echte mensen. Mensen die we misschien niet kennen en die er wellicht andere meningen op na houden. Wij willen in discussie met jou; ben jij nog verbonden?